چرا داکت اسپلیت با وجود روشن بودن خانه را گرم نمی کند؟
صدای فن شنیده می شود، هوا از دریچه ها بیرون می آید و ترموستات هم روشن است؛ با این حال خانه گرم نمی شود. این وضعیت همیشه به معنی خرابی کامل داکت اسپلیت نیست. در بیشتر موارد فقط بخش توزیع هوا فعال است و منبع تولید گرما وارد مدار نشده یا گرمای تولید شده پیش از رسیدن به اتاق ها در کانال از دست می رود. مسیر عیب یابی به روش تأمین گرمایش بستگی دارد. گرمایش بعضی داکت اسپلیت ها با سیکل معکوس یا هیت پمپ انجام می شود. در بیشتر ساختمان های ایران هم یک کویل آب گرم داخل یونیت داخلی نصب شده و آب مورد نیاز آن از پکیج یا موتورخانه تأمین می شود. قطعات و ایراد های این دو سیستم متفاوت اند؛ بنابراین پیش از هر اقدامی باید نوع مدار گرمایش مشخص شود.
روشن بودن داکت اسپلیت (duct split) دقیقاً چه چیزی را ثابت می کند؟
وقتی نمایشگر ترموستات روشن است و صدای فن شنیده می شود، فقط می توان مطمئن بود که یونیت داخلی برق دارد و فرمان گردش هوا اجرا شده است. این نشانه ها فعال بودن پکیج، گردش آب داخل کویل یا عملکرد درست کمپرسور را ثابت نمی کنند. در سیستم دارای کویل آب گرم، ممکن است فن بدون رسیدن آب گرم به کویل کار کند. در چنین شرایطی، هوایی با دمای نزدیک به محیط از دریچه ها خارج می شود و حتی به خاطر حرکت هوا، سرد تر احساس خواهد شد. در مدل هیت پمپ هم احتمال دارد فن فعال باشد، اما کمپرسور یا شیر چهار طرفه نتواند سیکل گرمایش را کامل کند. برای تشخیص دقیق باید سه مرحله جداگانه بررسی شود: تولید گرما، انتقال گرما به یونیت داخلی و توزیع هوای گرم در ساختمان. نادیده گرفتن این تفکیک معمولاً باعث تعویض بی دلیل ترموستات، شارژ غیر ضروری مبرد یا دست کاری پکیج می شود. برای مثال، روشن شدن فن و فعال بودن نمایشگر به تنهایی نشانه عملکرد درست گرمایش نیست؛ چون داکت اسپلیت ممکن است روشن باشد، اما به دلیل اختلال در مدار گرمایش همچنان هوای گرم تولید نکند.
مشخص کردن نوع گرمایش داکت اسپلیت پیش از عیب یابی
در داکت اسپلیت هیت پمپ، کمپرسور و مدار مبرد وظیفه تولید گرما را بر عهده دارند. شیر چهار طرفه جهت گردش مبرد را تغییر می دهد تا یونیت داخلی به جای تولید سرمایش، گرما را وارد خانه کند. عملکرد این روش به دمای بیرون، سلامت کمپرسور، میزان مبرد و شرایط یونیت خارجی وابسته است. در سیستم کویل آب گرم، پکیج یا موتورخانه آب را گرم می کند. آب از طریق پمپ سیرکولاتور به کویل یونیت داخلی می رسد و فن، هوای عبوری از روی فین های گرم را وارد کانال می کند. کمپرسور داکت اسپلیت در این روش معمولاً خاموش است و نقشی در گرمایش ندارد.
اگر دو لوله آب به کویل یونیت داخلی متصل شده باشد، سیستم احتمالاً از کویل آب گرم استفاده می کند. بررسی نقشه تأسیسات یا سؤال از نصاب هم روش مطمئن تری است.
این موضوع باید پیش از شروع عیب یابی روشن شود؛ چون کمبود مبرد نمی تواند دلیل ضعف کویلی باشد که با آب گرم کار می کند. برای مثال، در داکت اسپلیت گرین ابتدا باید مشخص شود سیستم گرمایش از کویل آب گرم استفاده می کند یا مکانیزم دیگری دارد؛ چون مسیر عیب یابی هر سیستم گرمایشی متفاوت است.
وقتی فن داکت اسپلیت کار می کند اما کویل گرم نمی شود
در داکت اسپلیت مجهز به کویل، ابتدا باید فعال بودن پکیج یا موتورخانه بررسی شود. قرار داشتن ترموستات روی حالت گرمایش کافی نیست؛ منبع تولید آب گرم هم باید آماده کار باشد. بسته بودن شیر رفت یا برگشت، گیر کردن شیر برقی و خرابی پمپ سیرکولاتور می تواند آب گرم را پیش از رسیدن به کویل متوقف کند. دمای لوله رفت و برگشت سرنخ خوبی ارائه می دهد. اگر هر دو لوله سرد باشند، احتمالاً آب گرم به کویل نمی رسد. گرم بودن لوله رفت و سرد ماندن محسوس لوله برگشت می تواند با هوا گرفتگی، گرفتگی صافی یا کمبود جریان آب ارتباط داشته باشد. این بررسی باید با دماسنج انجام شود؛ تماس مستقیم با لوله داغ خطر سوختگی دارد. شیر برقی هم باید هم زمان با درخواست گرمایش باز شود. گاهی موتور شیر سالم است، اما فرمان لازم را از ترموستات دریافت نمی کند. تست سیم کشی، ولتاژ فرمان و پمپ سیرکولاتور به دانش فنی نیاز دارد و بهتر است توسط تعمیرکار انجام شود. برای مثال، اگر فن دستگاه روشن است اما کویل گرمای کافی ندارد، در داکت اسپلیت تک الکتریک باید وضعیت گردش آب گرم، شیر برقی و هوا گرفتگی مدار گرمایش بررسی شود.
دمای آب مناسب است؛ چرا باد داکت اسپلیت هنوز ولرم است؟
رسیدن آب گرم به یونیت داخلی به تنهایی کافی نیست. دبی آب باید به اندازه ای باشد که تمام سطح کویل را تغذیه کند. اگر صافی مدار گرفته باشد، پمپ توان کافی نداشته باشد یا هوا داخل کویل جمع شده باشد، فقط قسمت محدودی از کویل گرم می شود و هوای خروجی همچنان ولرم باقی می ماند. کثیف بودن سطح فین ها هم انتقال حرارت را کاهش می دهد. گرد و غبار مثل یک لایه عایق میان کویل و جریان هوا عمل می کند. از طرف دیگر، گرفتگی فیلتر حجم هوای خروجی را کم می کند و زمان لازم برای گرم شدن ساختمان افزایش پیدا می کند. کاهش پرتاب باد، مکش شدید در دریچه برگشت و صدای غیر عادی فن از نشانه های این وضعیت هستند. گاهی دبی هوای عبوری بیش از ظرفیت کویل است. در این حالت حجم زیادی هوا از روی سطحی با توان حرارتی محدود عبور می کند و دمای خروجی کمتر از حد انتظار خواهد بود. انتخاب تعداد ردیف های کویل، دمای آب و دور فن باید بر مبنای بار گرمایشی و مشخصات دستگاه انجام شود. برای مثال، حتی با مناسب بودن دمای آب ورودی، اختلال در جریان هوا یا انتقال حرارت در تهویه مطبوع می تواند باعث شود باد خروجی داکت اسپلیت همچنان ولرم باشد.
باد خروجی داکت اسپلیت گرم است، اما گرما در خانه نمی ماند
اگر باد کنار دریچه گرم است اما دمای خانه بالا نمی رود، مسئله احتمالاً در مسیر توزیع یا خود ساختمان قرار دارد. نشتی از درز های کانال باعث می شود بخشی از هوای گرم وارد سقف کاذب شود. آسیب دیدن عایق هم حرارت را پیش از رسیدن هوا به اتاق ها تلف می کند؛ به خصوص زمانی که کانال از فضای سرد عبور کرده باشد. نفوذ هوا از پنجره های قدیمی، درِ تراس یا دریچه های بدون دمپر می تواند توان گرمایشی سیستم را خنثی کند. واحد طبقه آخر، ساختمان گوشه ای و خانه دارای پنجره های بزرگ معمولاً اتلاف بیشتری دارند. در چنین شرایطی، افزایش دمای ترموستات فقط مدت کار تجهیزات و مصرف انرژی را بالا می برد. مسیر هوای برگشت هم باید باز باشد. داکت اسپلیت (duct split) برای گردش پیوسته هوا به دریچه برگشت مناسب نیاز دارد. مسدود شدن این مسیر با کمد، پوشش تزئینی یا فیلتر خیلی کثیف، حجم هوای قابل توزیع را کم می کند و عملکرد کل سیستم را تحت تأثیر قرار می دهد.
چرا گرمایش داکت اسپلیت در بعضی اتاق ها ضعیف تر است؟
یکسان نبودن دمای اتاق ها معمولاً به بالانس شبکه کانال مربوط می شود. اتاق نزدیک یونیت داخلی، هوای بیشتری دریافت می کند؛ در مقابل، اتاق انتهایی کانال یا فضای دارای انشعاب باریک ممکن است سهم کافی از جریان هوا نداشته باشد. نشتی اتصالات و بسته بودن دمپر هم همین مشکل را ایجاد می کنند. بار حرارتی تمام اتاق ها یکسان نیست. اتاق شمالی، فضای بالای پارکینگ یا اتاق دارای دو دیوار خارجی، سریع تر گرما از دست می دهد. اگر ابعاد کانال و دریچه ها فقط براساس مساحت اتاق انتخاب شده باشند، این تفاوت ها در طراحی دیده نمی شوند. بستن کامل دریچه اتاق های گرم راهکار مناسبی نیست. این کار فشار استاتیکی شبکه را بالا می برد و ممکن است صدای هوا یا فشار بیشتری به فن ایجاد کند. راه اصولی، تنظیم دمپر ها، کنترل ابعاد انشعاب و اندازه گیری حجم هوای هر دریچه است.
نقش ترموستات در قطع زود هنگام گرمایش داکت اسپلیت
ترموستاتی که نزدیک دریچه رفت، آشپزخانه یا محل تابش خورشید نصب شده باشد، دمایی بالاتر از میانگین خانه تشخیص می دهد. در نتیجه پیش از گرم شدن اتاق های دور، فرمان توقف گرمایش صادر می شود. این ایراد معمولاً به اشتباه به کمبود ظرفیت دستگاه نسبت داده می شود.
خرابی سنسور، سیم کشی اشتباه یا ناسازگاری ترموستات با شیر برقی هم می تواند توالی عملکرد را برهم بزند. برای مثال، ممکن است فن بلافاصله روشن شود، اما شیر آب گرم با تأخیر باز شود. در این فاصله، هوای سرد وارد اتاق ها خواهد شد. دمای تنظیمی خیلی بالا هم راهکار مناسبی برای جبران ضعف گرمایش نیست. ترموستات معمولاً قدرت لحظه ای سیستم را افزایش نمی دهد؛ فقط فرمان کارکرد را برای مدت بیشتری حفظ می کند. اگر گرمای کافی تولید نمی شود، باید علت فنی پیدا شود.
آیا ظرفیت داکت اسپلیت برای بار گرمایشی خانه کافی است؟
انتخاب ظرفیت فقط با توجه به متراژ می تواند نتیجه نادرستی داشته باشد. اقلیم شهر، ارتفاع سقف، طبقه واحد، جهت جغرافیایی، سطح پنجره، کیفیت عایق و تعداد دیوار های خارجی بر مقدار گرمای مورد نیاز اثر دارند. دو خانه با متراژ یکسان لزوماً بار حرارتی برابری ندارند. در سیستم کویل آب گرم، ظرفیت سرمایشی داکت اسپلیت معیار نهایی گرمایش نیست. سطح کویل، تعداد ردیف فین، دمای آب ورودی، دبی آب و حجم هوای عبوری مشخص می کنند چه میزان گرما به فضا منتقل شود. یک دستگاه با ظرفیت سرمایشی مناسب ممکن است به خاطر کویل کوچک، در زمستان عملکرد ضعیفی داشته باشد. ظرفیت پکیج هم باید برای تأمین کویل و آب گرم مصرفی بررسی شود. اگر گرمایش هنگام باز کردن شیر حمام افت می کند، احتمال دارد پکیج اولویت را به آب مصرفی بدهد یا توان آن برای پاسخ گویی هم زمان کافی نباشد. برای مثال، اگر متراژ ساختمان و میزان اتلاف حرارتی بیشتر از ظرفیت گرمایشی سیستم باشد، حتی داکت اسپلیت هایسنس هم نمی تواند دمای تمام فضا های خانه را به سطح مطلوب برساند.
افت عملکرد داکت اسپلیت هیت پمپ در روز سرد طبیعی است؟
هیت پمپ گرمای مورد نیاز را از هوای بیرون می گیرد؛ بنابراین با کاهش شدید دمای محیط، ظرفیت گرمایش بعضی مدل ها کم می شود. تشکیل یخ روی کویل خارجی هم ممکن است دستگاه را وارد حالت دیفراست کند. توقف کوتاه گرمایش یا وزش موقت هوای خنک هنگام دیفراست طبیعی است. اگر دیفراست پی در پی تکرار شود، یخ روی یونیت خارجی باقی بماند یا خانه برای مدت طولانی گرم نشود، باید دستگاه بررسی شود. کثیفی کویل خارجی، مسدود بودن مسیر هوا، خرابی سنسور، کمبود مبرد و ایراد شیر چهار طرفه از علت های احتمالی هستند. شارژ مبرد بدون نشتی یابی تصمیم درستی نیست. اگر مقدار مبرد کاهش یافته باشد، ابتدا باید محل نشتی پیدا و تعمیر شود. خرابی مدار تبرید و شیر چهار طرفه هم با مشاهده ظاهری قابل تشخیص نیست و به اندازه گیری فشار و دمای لوله ها نیاز دارد.
مسیر درست تشخیص گرم نکردن داکت اسپلیت
عیب یابی را با کنترل حالت ترموستات، دمای تنظیمی و باز بودن دریچه ها آغاز کنید. سپس نوع گرمایش را مشخص کنید. در سیستم کویل آب گرم، فعال بودن پکیج یا موتورخانه، دمای لوله رفت و برگشت، عملکرد پمپ، وضعیت شیر ها، صافی و هوا گرفتگی اهمیت دارد. در مدل هیت پمپ باید عملکرد یونیت خارجی، دیفراست و مدار مبرد ارزیابی شود. اگر هوای خروجی گرم است ولی خانه گرم نمی شود، تمرکز باید از دستگاه به سمت کانال کشی، عایق، هوای برگشت و اتلاف حرارتی ساختمان تغییر کند. این ترتیب ساده جلوی تعمیرات حدسی و هزینه های تکراری را می گیرد.
برای بررسی ظرفیت گرمایشی، انتخاب کویل آب گرم یا تشخیص تناسب داکت اسپلیت با شرایط ساختمان می توانید از کارشناسان ما در دلکو صنعت مشاوره بگیرید. ارائه اطلاعاتی مثل متراژ، شهر محل نصب، طبقه، نوع پنجره ها، ظرفیت پکیج و نقشه تقریبی کانال ها کمک می کند راهکار دقیق تری برای رفع ضعف گرمایش پیشنهاد شود.
مقالات مرتبط
