چرا فن کویل روشن است اما باد گرم نمی زند؟
وقتی فن کویل روشن می شود و صدای کارکرد فن به گوش می رسد، انتظار می رود پس از چند دقیقه هوای گرم وارد اتاق شود. اگر باد خروجی سرد یا هم دمای محیط باشد، روشن بودن دستگاه فقط نشان می دهد برق به موتور فن رسیده است؛ این وضعیت، عملکرد در بخش گرمایش را تأیید نمی کند. فن کویل گرما تولید نمی کند. آب گرم مورد نیاز برای فن کویل باید از بویلر، موتورخانه، پکیج یا سیستم مرکزی ساختمان تأمین شود. این آب در لوله های کویل جریان پیدا می کند و فن با عبور دادن هوای اتاق از روی سطح گرم کویل، دمای محیط را افزایش می دهد. بنابراین گرم نکردن فن کویل می تواند به منبع آب گرم، گردش آب، ترموستات، شیر برقی، فیلتر، کویل یا موتور فن مربوط باشد.
برای پیدا کردن علت باد گرم نزدن فن کویل نباید قطعات را بدون بررسی تعویض کنیم. اول باید مشخص شود مشکل در تمام فن کویل های ساختمان دیده می شود یا فقط یک دستگاه درگیر است. پس از آن، وضعیت آب ورودی، فرمان ترموستات و شدت جریان هوا بررسی می شود. این روش، عیب یابی را کوتاه تر می کند و جلوی هزینه های غیر ضروری را می گیرد.
چرا فن کویل (Fan Coil) با وجود روشن بودن، هوای گرم تولید نمی کند؟
فن کویل که در دسته تهویه مطبوع قرار دارد، برای تولید هوای گرم به سه عامل وابسته است: آب گرم باید به دستگاه برسد، جریان آن داخل کویل برقرار باشد و فن بتواند هوای کافی را از میان پره های کویل عبور دهد. نبود هر کدام از این شرایط باعث می شود دستگاه روشن به نظر برسد، اما گرمایش مناسبی ایجاد نکند.
در بیشتر ساختمان ها، مشکل از خود فن کویل نیست. اگر موتورخانه هنوز از حالت تابستانی خارج نشده باشد یا بویلر روشن نشده باشد، آب گرم وارد مدار نمی شود. در سیستم های دو لوله ای، لوله مشترک در تابستان آب سرد و در زمستان آب گرم را انتقال می دهد. تا زمانی که تغییر فصل در موتورخانه انجام نشود، قرار دادن ترموستات روی حالت Heat باعث گرم شدن هوا نخواهد شد. در فن کویل چهار لوله ای، مدار آب گرم و سرد جداست، اما باز شدن مسیر آب گرم همچنان به فرمان درست ترموستات و عملکرد شیر موتوری وابسته است. خرابی اکچویتور یا قطع شدن سیم فرمان می تواند باعث شود فن کار کند ولی آب گرم وارد کویل نشود. گاهی آب گرم به دستگاه می رسد، اما انتقال حرارت ضعیف است. پایین بودن دمای آب، کاهش دبی، هوا گرفتگی کویل، گرفتگی لوله ها و کثیف بودن فیلتر از دلایل این وضعیت هستند. به همین علت بالا بردن دمای ترموستات همیشه مشکل را برطرف نمی کند.
چگونه بفهمیم مشکل گرمایش از موتورخانه است یا فن کویل؟
نخستین نشانه، تعداد دستگاه های درگیر است. اگر همه فن کویل های یک ساختمان هم زمان باد سرد می زنند، احتمال خرابی جداگانه تمام دستگاه ها خیلی کم است. در این حالت باید منبع گرمایش، پمپ سیرکولاتور، فشار مدار، دمای آب رفت و وضعیت شیر های اصلی موتورخانه بررسی شوند. خاموش بودن بویلر، تنظیم پایین دمای آب، خرابی مشعل یا کار نکردن پمپ مرکزی باعث کاهش گرمایش تمام واحد ها می شود. در ساختمان های چند طبقه ممکن است فن کویل های نزدیک موتورخانه گرم باشند، اما دستگاه های طبقات بالا یا انتهای رایزر گرمای کمتری داشته باشند. چنین الگویی معمولاً به ضعف گردش آب، هوا گرفتگی رایزر یا بالانس نبودن شبکه ارتباط دارد.
اگر فقط یک فن کویل گرم نمی شود، بررسی باید از همان یونیت آغاز شود. بسته بودن شیر رفت یا برگشت، خرابی شیر برقی، هوا گرفتگی، گرفتگی کویل و ایراد ترموستات از دلایل محتمل هستند. در این شرایط تعمیر بویلر یا افزایش دمای موتورخانه کمکی به رفع مشکل نمی کند.
دمای لوله ها هم سرنخ مفیدی ایجاد می کند. اگر هر دو لوله ورودی و خروجی فن کویل سرد باشند، آب گرم به دستگاه نرسیده است. گرم بودن لوله رفت و سرد ماندن لوله برگشت می تواند نشان دهنده بسته بودن شیر، کمبود جریان، هوا گرفتگی یا انسداد کویل باشد. اگر هر دو لوله گرم اند ولی باد خروجی همچنان سرد یا ضعیف است، مسیر هوا، فیلتر، سطح کویل و عملکرد فن باید کنترل شوند. هنگام بررسی لوله ها باید مراقب دمای بالای آب باشید. تماس مستقیم با لوله یا باز کردن اتصالات تحت فشار می تواند باعث سوختگی و نشت آب شود. برای مثال، اگر فن کویل گس کول روشن است اما هوای گرم تولید نمی کند، بررسی دمای آب ورودی به کویل می تواند مشخص کند که ایراد از موتورخانه و تأمین آب گرم است یا خود فن کویل (Fan Coil).
علت اصلی گرم نکردن فن کویل
- اختلال در گردش آب
رسیدن آب گرم به ورودی دستگاه کافی نیست؛ آب باید با دبی مناسب در تمام مسیر کویل گردش کند. نیمه باز بودن شیر ها، خرابی شیر موتوری، وجود هوا و تجمع رسوب می تواند جریان آب را محدود کند. بعد از سرویس تابستانی یا تعمیرات لوله کشی، ممکن است شیر رفت یا برگشت بسته باقی مانده باشد. در بعضی سیستم ها شیر دستی باز است، اما شیر برقی فرمان باز شدن دریافت نمی کند. اگر لوله قبل از شیر گرم و مسیر بعد از آن سرد باشد، احتمال خرابی شیر یا اکچویتور بیشتر می شود.
هوا گرفتگی یکی از مشکلات رایج ابتدای فصل سرماست. هوای محبوس شده اجازه نمی دهد آب گرم تمام سطح داخلی کویل را پر کند. صدای شرشر آب، گرم شدن نا منظم دستگاه و اختلاف زیاد دمای قسمت های مختلف کویل می تواند از نشانه های این مشکل باشد. هواگیری فن کویل باید بعد از خاموش کردن دستگاه و قطع برق انجام شود. شیر هواگیری به آرامی باز می شود تا ابتدا هوا و سپس جریان یکنواخت آب خارج شود. چون آب مدار ممکن است داغ و تحت فشار باشد، استفاده از ظرف و دستکش مناسب ضروری است. در مدل های چهار لوله ای، مدار سرمایش و گرمایش ممکن است شیر های هواگیری جداگانه داشته باشند. اگر Fan Coil پس از هواگیری همچنان گرم نمی کند، تکرار این کار فایده ای ندارد. گرفتگی صافی، رسوب داخل کویل، ضعف پمپ یا بسته بودن شیر باید بررسی کنیم. استفاده خودسرانه از اسید برای شست و شوی کویل هم روش مطمئنی نیست؛ محلول نامناسب می تواند لوله مسی را نازک کرده و باعث نشتی شود. کاهش توان پمپ سیرکولاتور بیشتر در فن کویل های دور از موتورخانه دیده می شود. بالا بردن دور پمپ بدون محاسبه راه حل قطعی نیست و ممکن است صدای جریان، مصرف برق و عدم تعادل شبکه را افزایش دهد. فشار و دبی مدار باید اندازه گیری و شیر های بالانس براساس شرایط شبکه تنظیم شوند.
خرابی ترموستات، شیر برقی چگونه گرمایش فون کویل را مختل می کند؟
ترموستات وظیفه دارد دمای محیط را اندازه گیری کند و فرمان لازم را برای روشن شدن فن و باز شدن شیر آب گرم ارسال کند. قرار داشتن ترموستات روی حالت سرمایش، Fan یا برنامه زمانی اشتباه باعث می شود دستگاه به شکل مورد انتظار گرم نکند. پیش از هر تعمیر، حالت Heat، دمای تنظیمی و سرعت فن را کنترل کنید. در بعضی سیستم ها فن و شیر برقی فرمان های جداگانه دارند. ممکن است موتور فن روشن شود، اما رله ترموستات نتواند برق اکچویتور شیر را تأمین کند. خرابی سنسور دما، شل شدن سیم ها یا سوختن خروجی ترموستات هم چنین وضعیتی ایجاد می کند.
محل نصب ترموستات روی عملکرد آن اثر می گذارد. نصب کنار پنجره، مقابل تابش خورشید، بالای وسیله گرمایشی یا در مسیر مستقیم باد باعث اندازه گیری اشتباه دمای اتاق می شود. در نتیجه فن کویل ممکن است زود تر خاموش شود یا فرمان گرمایش را در زمان مناسب دریافت نکند.
کثیف بودن فیلتر، علت دیگری است که گاهی با خرابی ترموستات اشتباه گرفته می شود. اگر لوله ها و سطح کویل گرم باشند ولی حجم باد خروجی کم باشد، فیلتر باید بررسی شود. تجمع گرد و غبار مسیر هوا را محدود می کند، زمان گرم شدن اتاق را افزایش می دهد و فشار بیشتری به موتور وارد می کند. ضعیف شدن خازن موتور، خرابی بلبرینگ و آلودگی پروانه هم سرعت واقعی فن را پایین می آورند. اگر دستگاه فقط روی یک دور کار می کند یا میان دور کند، متوسط و تند تفاوت محسوسی وجود ندارد، مدار برق و موتور نیاز به بررسی دارد. به عنوان مثال، در فن کویل رویال تهویه خرابی ترموستات یا عملکرد نادرست شیر برقی می تواند ورود آب گرم به کویل را مختل کرده و باعث شود دستگاه با وجود روشن بودن فن، باد گرم تولید نکند.
برای رفع باد سرد فن کویل چه اقداماتی انجام دهیم؟
عیب یابی را با کنترل ترموستات شروع کنید. دستگاه را روی حالت گرمایش قرار داده و دمای تنظیم شده را چند درجه بالاتر از دمای اتاق انتخاب کنید. چند دقیقه فرصت دهید تا شیر آب گرم باز شود و دمای کویل افزایش پیدا کند. در بعضی سیستم ها شروع گرمایش بلافاصله اتفاق نمی افتد.
سپس بررسی کنید مشکل در یک دستگاه است یا تمام فن کویل ها. سرد بودن همه دستگاه ها احتمال ایراد در موتورخانه، بویلر، پمپ یا تغییر فصل سیستم را افزایش می دهد. اگر فقط یک یونیت باد سرد می زند، وضعیت شیر های رفت و برگشت، ترموستات و شیر برقی همان دستگاه کنترل شود.
شدت باد خروجی را هم باید بررسی کرد. باد ضعیف معمولاً به فیلتر کثیف، گرفتگی کویل یا افت دور موتور مربوط است. اگر شدت باد مناسب است اما هوا گرم نمی شود، رسیدن و گردش آب گرم اولویت بررسی خواهد بود. وجود صدای آب می تواند نشانه هوا گرفتگی باشد. پس از هواگیری اصولی، باید عملکرد دستگاه دوباره آزمایش شود. اگر لوله رفت داغ و برگشت همچنان کاملاً سرد است، ممکن است شیر مسیر را بسته باشد یا کویل گرفتگی داشته باشد. کاربر می تواند تنظیمات ترموستات، تمیزی فیلتر و باز بودن شیر های قابل دسترسی را کنترل کند. باز کردن تابلو برق، تعمیر شیر موتوری، شست و شوی شیمیایی کویل و تنظیم پمپ مرکزی باید به سرویس کار سپرده شود.
چه زمانی فن کویل به سرویس تخصصی نیاز دارد؟
اگر با وجود تأمین آب گرم، تنظیم درست ترموستات و تمیز بودن فیلتر، فن کویل همچنان باد گرم نمی زند، بررسی تخصصی لازم است. نشتی آب، بوی سوختگی، صدای ساییدگی موتور، داغ شدن سیم ها و قطع شدن مکرر فیوز هم نشانه هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
سرویس کار باید عیب یابی را براساس ترتیب فنی انجام دهد: اول دمای آب و دبی مدار، سپس شیر های دستی و برقی، هوا گرفتگی، صافی، سطح کویل، ترموستات و موتور فن بررسی شوند. تعویض مستقیم ترموستات یا موتور بدون اندازه گیری و تست، ممکن است هزینه ایجاد کند اما مشکل اصلی را برطرف نکند.
برای پیشگیری، قبل از شروع فصل سرما فیلتر تمیز شود، عملکرد شیر برقی و ترموستات آزمایش شود و مدار آب گرم هواگیری شود. وضعیت پمپ، صافی ها و بالانس شبکه هم در موتورخانه کنترل شود. این اقدامات باعث می شوند فن کویل از ابتدای فصل با ظرفیت مناسب کار کند. وقتی فن کویل روشن است اما باد گرم نمی زند، مشکل معمولاً از نرسیدن آب گرم، کاهش گردش آب یا اختلال در کنترل و جریان هوا ناشی می شود. تشخیص اینکه ایراد از موتورخانه است یا یک فن کویل، مهم ترین قدم عیب یابی است. برای انتخاب ظرفیت مناسب فن کویل، بررسی تجهیزات گرمایشی و دریافت مشاوره فنی می توانید با کارشناسان ما در دلکو صنعت در ارتباط باشید.
مقالات مرتبط
