چرا فن کویل در حالت گرمایش مرتب قطع و وصل می شود؟

چرا فن کویل در حالت گرمایش مرتب قطع و وصل می شود؟

کاربر معمولاً زمانی متوجه این مشکل می شود که فن کویل پس از شروع گرمایش، چند دقیقه کار می کند و قبل از گرم شدن کامل اتاق خاموش می شود. کمی بعد دوباره روشن می شود و این چرخه مرتب ادامه پیدا می کند. گاهی هوای خروجی گرم است اما دستگاه پیوسته قطع و وصل می شود؛ در بعضی موار هم فن روشن می شود، چند ثانیه باد سرد یا ولرم می زند و دوباره از کار می افتد.
قطع و وصل شدن فن کویل در حالت گرمایش همیشه نشانه خرابی نیست. ترموستات پس از رسیدن دمای اتاق به مقدار تنظیم شده، فن یا شیر برقی را خاموش می کند و با کاهش دما دوباره فرمان شروع می دهد. این چرخه برای کنترل دما و مصرف انرژی طراحی شده است. مشکل زمانی مطرح می شود که فاصله خاموش و روشن شدن خیلی کوتاه باشد، دمای اتاق ثابت نماند یا فن کویل پیش از ایجاد گرمای کافی متوقف شود. تنظیم نادرست ترموستات، محل نامناسب سنسور دما، نوسان جریان آب گرم، خرابی شیر برقی، فیلتر کثیف و ایراد موتور فن از دلایل متداول این وضعیت هستند. برای تشخیص درست باید رفتار دستگاه، دمای لوله ها و شرایط سایر فن کویل های ساختمان هم زمان بررسی شوند.

قطع و وصل شدن فن کویل (Fan Coil) چه زمانی طبیعی است؟

فن کویل برای ثابت نگه داشتن دمای محیط به صورت دائم کار نمی کند. وقتی دمای اتاق به مقدار تعیین شده روی ترموستات می رسد، فرمان توقف صادر می شود. پس از کاهش چند درجه ای دمای محیط، دستگاه دوباره شروع به کار می کند. فاصله این سیکل به عایق ساختمان، ظرفیت فن کویل، دمای آب گرم و حساسیت ترموستات بستگی دارد.
اگر اتاق به دمای مطلوب می رسد، فن با فاصله زمانی منطقی خاموش و روشن می شود و صدای غیر عادی یا نوسان شدید دما وجود ندارد، عملکرد دستگاه احتمالاً طبیعی است. در بعضی ترموستات ها، فن پس از بسته شدن شیر آب گرم برای مدت کوتاهی روشن می ماند تا گرمای باقی مانده کویل وارد اتاق شود. این رفتار هم می تواند بخشی از برنامه کنترلی سیستم باشد. قطع و وصل شدن هر چند ثانیه یا یک تا دو دقیقه، طبیعی محسوب نمی شود؛ به خصوص وقتی اتاق هنوز سرد است. این حالت که گاهی «سیکل کوتاه» نامیده می شود، فشار بیشتری به موتور فن، رله ترموستات و اکچویتور شیر وارد می کند. نوسان محسوس دمای اتاق، صدای پی در پی باز و بسته شدن شیر و تغییر مداوم دور فن هم نشانه نیاز به عیب یابی هستند. اول زمان تقریبی هر دوره روشن ماندن دستگاه را باید یادداشت کرد. این اطلاعات ساده به تشخیص تفاوت عملکرد عادی با خاموش و روشن شدن غیر طبیعی فن کویل کمک می کند. برای مثال، در فن کویل گس کول اگر دستگاه پس از رسیدن دمای اتاق به مقدار تنظیم‌ شده خاموش شود و با کاهش دما دوباره روشن شود، این قطع و وصل شدن طبیعی است.

تنظیمات ترموستات چگونه باعث قطع و وصل شدن فن کویل می شود؟

ترموستات دمای اتاق را اندازه گیری و با مقدار تنظیم شده مقایسه می کند. اگر اختلاف دمای روشن و خاموش شدن یا هیسترزیس خیلی کم تنظیم شده باشد، کوچک ترین تغییر دما باعث صدور فرمان جدید می شود. نتیجه، قطع و وصل شدن مکرر فن کویل (Fan Coil) است. برای مثال، اگر دمای هدف روی ۲۲ درجه قرار داشته باشد و ترموستات با تغییر چند دهم درجه ای واکنش نشان دهد، جریان هوای گرم دستگاه می تواند سنسور را خیلی سریع تحت تأثیر قرار دهد. ترموستات تصور می کند کل اتاق گرم شده و فن را خاموش می کند؛ چند لحظه بعد با دور شدن هوای گرم، دمای اندازه گیری شده افت می کند و دستگاه دوباره روشن می شود. محل نصب ترموستات در چنین شرایطی اهمیت زیادی دارد. نصب آن نزدیک دریچه خروجی فن کویل، بالای دستگاه، مقابل نور خورشید یا کنار پنجره باعث ثبت دمایی متفاوت از میانگین واقعی اتاق می شود. ترموستات باید در ارتفاع مناسب و دور از جریان مستقیم هوای گرم یا سرد قرار داشته باشد. در ترموستات های دیجیتال، حالت های Heat، Auto و Fan باید درست انتخاب شوند. قرار دادن فن روی Auto باعث می شود موتور همراه با درخواست گرمایش روشن و خاموش شود. در حالت Fan On ممکن است فن به صورت دائم کار کند، حتی زمانی که شیر آب گرم بسته است. این وضعیت گاهی به اشتباه به عنوان خرابی گرمایش گزارش می شود؛ چون فن پس از توقف جریان آب گرم، هوای ولرم یا سرد وارد اتاق می کند. خرابی سنسور، ضعیف شدن باتری، شل بودن سیم ها و ایراد رله خروجی هم فرمان های نامنظم ایجاد می کنند. اگر عدد دمای نمایشگر بدون تغییر واقعی محیط نوسان دارد یا با لمس و جابه جایی ترموستات، فن قطع و وصل می شود، مدار کنترل باید بررسی شود.

نوسان آب گرم چه تأثیری بر خاموش و روشن شدن فن کویل دارد؟

فن کویل برای ادامه گرمایش به جریان پایدار آب گرم نیاز دارد. اگر دمای آب یا دبی آن مرتب تغییر کند، هوای خروجی هم یک بار گرم و بار دیگر ولرم می شود. در سیستم های مجهز به سنسور دمای کویل، پایین آمدن دمای آب می تواند فرمان توقف فن را صادر کند تا دستگاه باد سرد وارد اتاق نکند. با گرم شدن دوباره کویل، فن مجدداً روشن می شود. اگر تمام فن کویل های ساختمان هم زمان قطع و وصل می شوند، احتمال مشکل در موتورخانه، بویلر یا پمپ سیرکولاتور بیشتر است. روشن و خاموش شدن کوتاه مدت مشعل، تنظیم پایین دمای بویلر، افت فشار مدار یا ضعف پمپ می تواند آب گرم را به صورت ناپایدار در شبکه توزیع کند.
در ساختمان های چند طبقه ممکن است این مشکل فقط در طبقات بالا یا فن کویل های انتهای رایزر دیده شود. هوا گرفتگی لوله، بالانس نبودن شبکه، افت فشار و کمبود هد پمپ باعث می شود آب گرم به صورت منظم به دستگاه نرسد. افزایش خودسرانه دور پمپ راه حل مناسبی نیست؛ چون می تواند صدای جریان، مصرف برق و عدم تعادل مدار را بیشتر کند. گرفتگی صافی یا رسوب داخل کویل هم دبی آب را کاهش می دهد. در چنین شرایطی لوله ورودی ممکن است گرم باشد، اما لوله برگشت خیلی زود سرد شود. دستگاه برای مدت کوتاهی گرما تولید می کند و پس از افت دمای کویل، متوقف می شود. هوا گرفتگی معمولاً با صدای شرشر، گرم شدن نامنظم کویل و اختلاف دمای زیاد میان بخش های آن همراه است. هواگیری باید در زمان خاموش بودن دستگاه و با رعایت احتیاط انجام شود؛ چون آب مدار می تواند داغ و تحت فشار باشد. اگر مشکل پس از هواگیری باقی ماند، شیر ها، صافی، پمپ و گرفتگی کویل باید بررسی شوند.

خرابی شیر برقی چگونه فن کویل (Fan Coil) را مرتب خاموش و روشن می کند؟

شیر برقی یا شیر موتوری، جریان آب گرم ورودی به کویل را براساس فرمان ترموستات کنترل می کند. اگر اکچویتور ضعیف شده باشد یا ساقه شیر گیر کند، مسیر آب کامل باز نمی شود. کویل برای مدت کوتاهی گرم می شود، سپس دمای آن افت می کند و فن متوقف می شود. در بعضی موارد، شیر با تأخیر باز می شود. فن زود تر شروع به کار می کند و تا رسیدن آب گرم، باد سرد وارد اتاق می شود. اگر سیستم دارای ترموستات محافظ کویل باشد، فن پس از تشخیص پایین بودن دما خاموش می شود و با باز شدن شیر دوباره روشن خواهد شد. این چرخه ممکن است بار ها تکرار شود.
صدای مداوم باز و بسته شدن شیر، گرم بودن لوله قبل از شیر و سرد بودن مسیر بعد از آن، یا عملکرد دستگاه فقط با ضربه و جابه جایی اکچویتور، نشانه های احتمالی خرابی هستند. البته تشخیص قطعی به اندازه گیری ولتاژ فرمان و بررسی حرکت ساقه شیر نیاز دارد. سیم کشی اشتباه هم رفتار مشابهی ایجاد می کند. در فن کویل های چهار لوله ای، شیر مدار آب گرم و سرد جداست. اتصال نادرست خروجی ترموستات ممکن است باعث شود فرمان به شیر اشتباه ارسال شود. در سیستم های دو لوله ای نیز تنظیم نبودن حالت تغییر فصل می تواند هماهنگی میان دمای آب، شیر و فن را مختل کند. تعویض شیر برقی قبل از بررسی ترموستات و ولتاژ فرمان، اشتباه رایجی است. گاهی شیر سالم است و مشکل از خروجی رله یا قطعی کابل کنترل ایجاد شده است.

فیلتر، کویل و موتور فن چه نقشی در سیکل کوتاه فن کویل دارند؟

فیلتر کثیف اجازه نمی دهد حجم کافی هوا از روی کویل عبور کند. گرما اطراف دستگاه باقی می ماند و ترموستاتی که در نزدیکی (Fan Coil) قرار دارد، افزایش سریع دما را تشخیص می دهد. در نتیجه فرمان توقف صادر می شود، در حالی که بخش های دور تر اتاق هنوز سرد هستند. پس از خاموش شدن فن و افت دمای اطراف ترموستات، دستگاه دوباره روشن می شود.
تجمع گرد و غبار روی پره های کویل هم انتقال حرارت را کاهش می دهد. در این وضعیت ممکن است آب گرم در کویل جریان داشته باشد، اما هوای خروجی گرمای کافی نداشته باشد. موتور برای مدت بیشتری کار می کند و دمای اتاق با نوسان بالا می رود. فیلتر باید متناسب با نوع آن تمیز یا تعویض شود. همه فیلتر ها قابل شست و شو نیستند. سطح کویل هم باید بدون خم شدن فین ها پاک سازی شود؛ چون پره های خوابیده مسیر هوا را محدود می کنند. ضعیف شدن خازن موتور فن، فرسودگی بلبرینگ یا آلودگی پروانه می تواند سرعت فن را ناپایدار کند. موتور روشن می شود، دور آن افت می کند و محافظ حرارتی داخلی برای جلوگیری از داغ شدن سیم پیچ، برق را قطع می کند. پس از خنک شدن موتور، دستگاه دوباره راه می افتد. این الگو معمولاً با صدای غیرعادی، بوی گرم شدگی یا تغییر محسوس حجم باد همراه است. اگر فن بدون فرمان ترموستات قطع می شود و پس از چند دقیقه خود به خود روشن می شود، احتمال فعال شدن محافظ حرارتی موتور باید بررسی شود. ادامه کار در این وضعیت می تواند باعث سوختن کامل موتور شود.

چگونه علت قطع و وصل شدن فن کویل را مرحله به مرحله تشخیص دهیم؟

در ابتدا باید مشخص کرد قطع شدن مربوط به موتور فن است یا فقط هوای گرم متوقف می شود. ممکن است فن همچنان کار کند اما شیر برقی بسته شده باشد و هوای خروجی سرد شود. این دو حالت علت های متفاوتی دارند. سپس وضعیت سایر فن کویل ها را بررسی کنید. اگر تمام دستگاه ها هم زمان دچار نوسان هستند، موتورخانه، دمای آب و عملکرد پمپ اولویت دارند. اگر فقط یک یونیت قطع و وصل می شود، بررسی ترموستات، شیر برقی، فیلتر و موتور همان دستگاه منطقی تر است. ترموستات را روی حالت Heat قرار داده و دمای هدف را چند درجه بالاتر از دمای فعلی اتاق تنظیم کنید. اگر دستگاه باز هم در فاصله کوتاه متوقف شد، عدد دمای نمایشگر و زمان هر سیکل را یادداشت کنید. تغییر سریع عدد دما می تواند به محل نامناسب ترموستات یا خرابی سنسور مربوط باشد.
جریان باد را در دور های مختلف مقایسه کنید. ضعیف بودن باد در تمام دور ها احتمال کثیفی فیلتر، گرفتگی کویل یا ضعف موتور را افزایش می دهد. اگر فن روی یک دور مشخص قطع می شود، خازن، سیم کشی دور ها و موتور باید آزمایش شوند. دمای لوله رفت و برگشت هم اطلاعات مفیدی می دهد. سرد بودن هر دو لوله به نرسیدن آب گرم اشاره دارد. گرم بودن ورودی و سرد بودن برگشت می تواند ناشی از دبی کم، هواگرفتگی، گرفتگی یا بسته بودن شیر باشد. تماس با لوله های داغ و باز کردن اتصالات باید با احتیاط انجام شود. کاربر می تواند تنظیمات ترموستات، تمیزی فیلتر و باز بودن شیر های قابل دسترسی را کنترل کند. تعمیر موتور، تست خازن، بررسی اکچویتور، باز کردن تابلو برق و تنظیم پمپ به سرویس کار متخصص نیاز دارد. برای مثال، فن کویل رویال تهویه ممکن است به‌ خاطر تنظیم نادرست ترموستات، اختلال جریان آب گرم یا خرابی شیر برقی به‌ صورت مکرر قطع و وصل شود.

چگونه از قطع و وصل شدن مکرر فن کویل جلوگیری کنیم؟

پیش از شروع فصل سرما، فیلتر و کویل تمیز شوند و عملکرد ترموستات، شیر برقی و دور های فن آزمایش شود. مدار آب گرم هم باید هواگیری و صافی های آن پاک سازی شوند. در موتورخانه، دمای آب، فشار سیستم، عملکرد پمپ و بالانس رایزر ها بررسی شود. دمای ترموستات را روی مقدار منطقی و ثابت قرار دهید. بالا و پایین کردن مداوم دما، گرمایش اتاق را سریع تر نمی کند و فقط تعداد فرمان های روشن و خاموش شدن را افزایش می دهد. مسیر ورود و خروج هوا هم نباید با پرده، مبلمان یا وسایل دیگر مسدود شود. اگر فن کویل با فاصله خیلی کوتاه قطع و وصل می شود، اتاق گرم نمی شود یا صدای شیر و موتور تغییر کرده است، ادامه کار بدون بررسی می تواند استهلاک قطعات را بالا ببرد. عیب یابی باید از ترموستات و شرایط آب گرم آغاز شود و پس از آن شیر برقی، فیلتر، کویل و موتور فن کنترل شوند. برای انتخاب فن کویل مناسب، بررسی ظرفیت گرمایشی و دریافت مشاوره فنی می توانید با کارشناسان ما در دلکو صنعت تماس بگیرید.