چرا چیلر خنک نمیکند؟ بررسی ۱۲ علت رایج و راهکار رفع مشکل
چیلر یکی از مهم ترین تجهیزات سرمایشی در ساختمان های اداری، تجاری، صنعتی، بیمارستان ها، هتل ها و کارخانه ها محسوب می شود. وظیفه اصلی این دستگاه، تولید آب سرد و انتقال آن به فن کویل ها، هواسازها یا سایر تجهیزات تهویه مطبوع است. زمانی که چیلر به درستی کار نکند و توانایی خنک کردن آب یا محیط را از دست بدهد، علاوه بر کاهش آسایش افراد، ممکن است فرآیندهای صنعتی، خطوط تولید و تجهیزات حساس نیز با اختلال مواجه شوند. یکی از رایج ترین سوالاتی که کاربران و مدیران تاسیسات مطرح می کنند این است که چرا چیلر خنک نمی کند؟ پاسخ این سوال همیشه یکسان نیست، زیرا کاهش راندمان سرمایشی چیلر می تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از کمبود گاز مبرد و کثیف بودن کندانسور گرفته تا خرابی کمپرسور، رسوب مبدل ها، مشکلات الکتریکی یا تنظیمات اشتباه سیستم کنترل.
علائم خنک نکردن چیلر چیست؟
قبل از بررسی دلایل، بهتر است علائم کاهش راندمان چیلر را بشناسید.
رایج ترین نشانه ها عبارت اند از:
-
افزایش دمای آب خروجی
-
کاهش سرمای محیط
-
یکسره کار کردن کمپرسور
-
افزایش مصرف برق
-
بالا رفتن فشار کاری
-
خاموش شدن دستگاه با ارور
-
یخ نزدن آب با وجود کارکرد کمپرسور
-
افزایش زمان رسیدن به دمای تنظیم شده
-
صدای غیرعادی کمپرسور یا فن ها
اگر یکی یا چند مورد از این علائم مشاهده شود، معمولاً سیستم تهویه مطبوع دچار ایراد شده است.
۱- کمبود یا نشتی گاز مبرد
یکی از رایج ترین دلایل خنک نکردن چیلر، کاهش مقدار گاز مبرد است. مبرد وظیفه جذب گرما از آب و انتقال آن به کندانسور را برعهده دارد. زمانی که مقدار مبرد کاهش پیدا کند، چرخه تبرید به درستی انجام نمی شود و ظرفیت سرمایشی افت می کند.
علائم
-
فشار ساکشن پایین
-
سرمایش ضعیف
-
یخ زدن بخشی از اواپراتور
-
افزایش زمان کار کمپرسور
-
افزایش مصرف برق
راهکار
ابتدا باید محل نشتی توسط دستگاه نشت یاب مشخص شود. پس از رفع نشتی، سیستم وکیوم شده و مقدار استاندارد مبرد شارژ شود. اضافه یا کم بودن شارژ گاز هر دو باعث افت راندمان خواهند شد.

۲- کثیف بودن کندانسور
کندانسور گرمای جذب شده توسط مبرد را دفع می کند. اگر سطح کندانسور با گردوغبار، چربی، رسوبات یا آلودگی پوشیده شود، انتقال حرارت کاهش یافته و کمپرسور مجبور می شود مدت بیشتری کار کند. در چیلرهای هواخنک این مشکل بیشتر به دلیل گردوغبار پره ها ایجاد می شود. در چیلرهای آب خنک نیز رسوب داخل لوله ها عامل اصلی است.
راهکار
-
شستشوی دوره ای کندانسور
-
استفاده از مواد رسوب زدا
-
سرویس سالانه
-
کنترل جریان هوا یا آب
۳- رسوب گرفتن اواپراتور
رسوبات داخل اواپراتور باعث کاهش انتقال حرارت بین آب و مبرد می شوند. در نتیجه آب به اندازه کافی سرد نمی شود. این مشکل معمولاً در مناطقی با سختی آب بالا مشاهده می شود.
علائم
-
کاهش ظرفیت سرمایش
-
اختلاف زیاد دمای ورودی و خروجی
-
افزایش مصرف انرژی
راهکار
شستشوی شیمیایی اواپراتور و استفاده از سیستم سختی گیر آب.
۴- خرابی کمپرسور
کمپرسور بخش مهمی از سیستم تبرید است. اگر کمپرسور نتواند مبرد را با فشار مناسب گردش دهد، کل سیستم دچار افت عملکرد می شود.
دلایل خرابی کمپرسور
-
افزایش آمپر
-
کمبود روغن
-
برگشت مایع
-
کمبود مبرد
-
داغ شدن بیش از حد
علائم
-
صدای غیرعادی
-
روشن نشدن کمپرسور
-
قطع شدن توسط اورلود
-
فشارهای غیرعادی
راهکار
بررسی آمپر، روغن، فشارها، ولتاژ و سلامت سیم پیچ ها توسط تکنسین متخصص.
۵- خرابی فن کندانسور
در چیلرهای هواخنک، فن وظیفه عبور هوا از روی کندانسور را برعهده دارد. اگر فن از کار بیفتد یا سرعت آن کاهش پیدا کند، گرما دفع نمی شود. در نتیجه فشار کندانسور بالا رفته و سرمایش کاهش پیدا می کند.
راهکار
-
بررسی موتور فن
-
کنترل بلبرینگ
-
بررسی خازن
-
تعویض پروانه آسیب دیده
۶- گرفتگی فیلتر درایر
فیلتر درایر وظیفه جذب رطوبت و ذرات معلق مبرد را دارد. با گذشت زمان این قطعه مسدود می شود. در نتیجه جریان مبرد کاهش یافته و سرمایش افت می کند.
علائم
-
افت فشار
-
یخ زدن قبل از شیر انبساط
-
کاهش ظرفیت
راهکار
تعویض فیلتر درایر طبق برنامه سرویس.
۷- خرابی شیر انبساط
شیر انبساط مقدار مبرد ورودی به اواپراتور را کنترل می کند. اگر این قطعه خراب شود، مقدار مبرد مناسب وارد اواپراتور نخواهد شد.
علائم
-
فشار غیرعادی
-
یخ زدن لوله ها
-
کاهش سرمایش
راهکار
تنظیم یا تعویض شیر انبساط.
۸- جریان نامناسب آب
اگر دبی آب در مدار کاهش پیدا کند، انتقال حرارت نیز کاهش خواهد یافت.
دلایل کاهش جریان آب:
-
خرابی پمپ
-
گرفتگی صافی
-
هوا گرفتن مدار
-
بسته بودن شیرها
راهکار
بررسی پمپ، هواگیری مدار، تمیز کردن فیلترها و کنترل دبی آب.
۹- خرابی سنسورهای دما
کنترلر چیلر براساس اطلاعات سنسورها تصمیم می گیرد. اگر سنسور دما اطلاعات اشتباه ارسال کند، دستگاه تصور می کند آب سرد شده است. در نتیجه کمپرسور زودتر خاموش می شود.
راهکار
کالیبره کردن یا تعویض سنسور.
۱۰- مشکلات سیستم برق
افت ولتاژ یا نوسانات برق یکی از عوامل مهم کاهش راندمان چیلر است.
مشکلات رایج
-
افت ولتاژ
-
شل بودن اتصالات
-
خرابی کنتاکتور
-
سوختن فیوز
-
خرابی اینورتر
راهکار
بازرسی کامل تابلو برق و اندازه گیری ولتاژ هر سه فاز.
۱۱- بار سرمایشی بیشتر از ظرفیت چیلر
گاهی چیلر سالم است اما ظرفیت آن پاسخگوی نیاز ساختمان نیست.
برای مثال:
-
اضافه شدن تجهیزات
-
افزایش تعداد افراد
-
افزایش متراژ
-
تغییر کاربری ساختمان
همگی باعث می شوند چیلر نتواند دمای مطلوب را تأمین کند.
راهکار
بررسی مجدد بار سرمایشی توسط کارشناس تأسیسات.
۱۲- سرویس نشدن چیلر
بسیاری از مشکلات فوق تنها به دلیل انجام نشدن سرویس دوره ای ایجاد می شوند. چیلری که سال ها سرویس نشده باشد، به مرور راندمان خود را از دست می دهد.
سرویس دوره ای شامل
-
شستشوی کندانسور
-
شستشوی اواپراتور
-
کنترل فشار مبرد
-
بررسی روغن کمپرسور
-
تست سنسورها
-
کنترل تابلو برق
-
تست آمپر کمپرسور
-
بررسی پمپ ها
-
هواگیری مدار
-
کنترل نشتی

چگونه مرحله به مرحله عیب یابی کنیم؟
برای پیدا کردن علت اصلی، بهتر است مراحل زیر انجام شود:
مرحله اول: بررسی دمای آب ورودی و خروجی
مرحله دوم: کنترل فشار ساکشن و دیسشارژ
مرحله سوم: بررسی آمپر کمپرسور
مرحله چهارم: بررسی سلامت فن ها
مرحله پنجم: کنترل کندانسور
مرحله ششم: بررسی دبی آب
مرحله هفتم: بررسی سنسورها
مرحله هشتم: بررسی میزان مبرد
چه زمانی باید با تعمیرکار تماس بگیریم؟
در شرایط زیر بهتر است از ادامه کار دستگاه جلوگیری کرده و با تکنسین متخصص تماس بگیرید:
-
کمپرسور روشن نمی شود.
-
دستگاه مرتب ارور High Pressure یا Low Pressure می دهد.
-
صدای شدید کمپرسور شنیده می شود.
-
نشتی روغن یا مبرد مشاهده می شود.
-
مصرف برق ناگهان افزایش یافته است.
-
آب خروجی گرم باقی می ماند.
-
کمپرسور بیش از حد داغ می شود.
ادامه کار در این شرایط ممکن است باعث آسیب جدی به کمپرسور و افزایش هزینه تعمیرات شود.
چگونه از خنک نکردن چیلر جلوگیری کنیم؟
بهترین راه جلوگیری از افت راندمان، نگهداری پیشگیرانه است. توصیه می شود:
-
چیلر را حداقل سالی یک تا دو بار سرویس کنید.
-
کندانسور و اواپراتور را به صورت دوره ای شستشو دهید.
-
کیفیت آب مدار را کنترل و از سختی گیر استفاده کنید.
-
فشار مبرد را به طور منظم اندازه گیری کنید.
-
تابلو برق، اتصالات و تجهیزات حفاظتی را بازبینی کنید.
-
دمای عملکرد و آمپر کمپرسور را ثبت و پایش کنید.
-
هرگونه صدای غیرعادی یا افت سرمایش را جدی بگیرید و پیش از بروز خرابی های بزرگ، مشکل را برطرف کنید.
خنک نکردن چیلر معمولاً ناشی از یک عامل واحد نیست و ممکن است مجموعه ای از مشکلات مانند کمبود مبرد، کثیفی کندانسور، رسوب اواپراتور، خرابی کمپرسور، نقص در فن ها، اختلال در گردش آب یا ایراد در سیستم کنترل باعث کاهش راندمان دستگاه شوند. تشخیص سریع علت، انجام سرویس های دوره ای و استفاده از قطعات استاندارد، علاوه بر جلوگیری از توقف سیستم سرمایشی، هزینه های تعمیرات و مصرف انرژی را نیز به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. اگر چیلر مجموعه شما با افت سرمایش، افزایش مصرف برق یا عملکرد غیرعادی مواجه شده است، کارشناسان دلکو صنعت آماده ارائه مشاوره تخصصی، عیب یابی، تأمین قطعات و راهکارهای فنی برای افزایش راندمان و بازگرداندن عملکرد بهینه سیستم های چیلر هستند.
