چرا اینورتر فرمان نمی گیرد؟
یکی از مشکلات رایج در تابلو های برق صنعتی این است که اینورتر روشن است اما فرمان نمی گیرد. نمایشگر دستگاه فعال است و حتی ممکن است هیچ خطایی هم مشاهده نشود، اما با فشردن کلید راه اندازی یا ارسال فرمان از شستی، PLC و ترمینال های کنترلی، الکتروموتور شروع به کار نمی کند. در چنین شرایطی نباید بلافاصله خرابی اینورتر یا موتور را عامل اصلی دانست. در بیشتر موارد، علت فرمان نگرفتن اینورتر به تنظیم نادرست منبع فرمان، سیم بندی اشتباه ترمینال ها، فعال بودن یکی از ورودی های توقف، نرسیدن سیگنال به ورودی دیجیتال یا صفر بودن فرکانس مرجع مربوط می شود. برای مثال، ممکن است دستگاه برای دریافت فرمان از ترمینال تنظیم شده باشد، اما اپراتور تلاش کند موتور را از روی پنل اینورتر روشن کند. برای عیب یابی اینورتر فرمان نگیر باید مسیر فرمان از شستی یا PLC تا ترمینال ورودی و سپس تنظیمات داخلی دستگاه مرحله به مرحله بررسی شود. این روش علاوه بر کاهش زمان عیب یابی، از تغییر بی دلیل پارامتر ها و تعویض قطعات سالم جلوگیری می کند.
چرا اینورتر روشن است ولی موتور راه اندازی نمی شود؟
روشن بودن نمایشگر این محصول به این معنا نیست که دستگاه حتماً آماده راه اندازی موتور است. این محصول برای شروع کار باید چند شرط را به صورت هم زمان دریافت کند. فرمان حرکت باید صادر شده باشد، هیچ فرمان توقف یا حفاظتی فعال نباشد و مقدار فرکانس مورد نیاز هم به دستگاه داده شود. بنابراین زمانی که موتور حرکت نمی کند، ابتدا باید مشخص شود مشکل در کدام قسمت قرار دارد. آیا اصلاً فرمان راه اندازی به اینورتر رسیده است؟ آیا اینورتر فرمان را تشخیص داده اما فرکانس خروجی صفر است؟ یا یک ورودی حفاظتی اجازه راه اندازی را نمی دهد؟
پاسخ به همین سه سؤال می تواند بخش بزرگی از مسیر عیب یابی را مشخص کند.
دلایل فرمان نگرفتن اینورتر
- بررسی منبع دریافت فرمان اینورتر
اولین مورد، مشخص کردن محل صدور فرمان راه اندازی است. اینورتر های صنعتی معمولاً می توانند فرمان روشن و خاموش شدن موتور را از چند مسیر دریافت کنند:
- پنل و کلید های روی خود اینورتر
- شستی های متصل به ترمینال
- خروجی PLC
- سیستم کنترل مرکزی
- شبکه ارتباطی صنعتی
فرض کنید این محصول برای دریافت فرمان از ترمینال های خارجی تنظیم شده است. در این حالت ممکن است با فشردن کلید راه اندازی روی پنل دستگاه اتفاقی نیفتد. عکس این شرایط هم امکان پذیر است؛ یعنی دستگاه روی کنترل از پنل تنظیم شده اما اپراتور از شستی خارجی فرمان می دهد. پس قبل از بررسی موتور و مدار قدرت، پارامتر مربوط به منبع فرمان راه اندازی را کنترل کنید. شماره این پارامتر در برند های مختلف اینورتر یکسان نیست. در اینورتر های INVT، LS، Delta، ABB، Siemens و سایر برند ها باید دفترچه فنی همان مدل بررسی شود.
- کنترل کردن ورودی های دیجیتال inverter
اگر فرمان از شستی یا PLC به این محصول ارسال می شود، مرحله بعد بررسی ورودی های دیجیتال است. این ورودی ها روی ترمینال اینورتر قرار دارند و هر کدام می توانند برای یک عملکرد خاص برنامه ریزی شوند. برای مثال یک ورودی ممکن است برای حرکت رو به جلو، ورودی دیگر برای حرکت معکوس و ورودی سوم برای توقف یا بازنشانی خطا تعریف شده باشد. یکی از اشتباهات رایج این است که سیم فرمان به یک ورودی متصل شده، اما عملکرد همان ورودی در تنظیمات دستگاه تغییر کرده است. در این شرایط سیم بندی ظاهراً درست به نظر می رسد، ولی اینورتر فرمان مورد انتظار را دریافت نمی کند. در بیشتر اینورتر ها می توان از بخش نمایش وضعیت ورودی ها بررسی کرد که آیا با فشردن شستی، وضعیت ورودی مربوطه تغییر می کند یا خیر.
این آزمایش خیلی کاربردی است. اگر با فشردن شستی وضعیت ورودی روی نمایشگر تغییر نکند، احتمالاً مشکل در سیم بندی، شستی، خروجی PLC یا مدار فرمان است. اگر وضعیت ورودی تغییر کند ولی موتور همچنان راه نیفتد، باید تنظیمات داخلی این دستگاه بررسی شود.
- بررسی کردن سیم بندی ترمینال فرمان
اشتباه در سیم بندی ترمینال فرمان یکی دیگر از دلایل اصلی فرمان نگرفتن این محصول است. این مشکل بیشتر زمانی مشاهده می شود که اینورتر قبلی با برند یا مدل دیگری جایگزین شده باشد. آرایش ترمینال های دو inverter الزاماً مشابه نیست. ممکن است شماره یا نام یک ترمینال در دو دستگاه متفاوت باشد و اتصال سیم ها براساس اینورتر قبلی باعث عملکرد نادرست مدار شود. هنگام بررسی مدار فرمان، ترمینال مشترک، تغذیه 24 ولت و ورودی های دیجیتال را با نقشه سازنده تطبیق دهید. یک اشتباه کوچک در اتصال ترمینال مشترک می تواند باعث شود هیچ کدام از فرمان های خارجی توسط دستگاه تشخیص داده نشوند.
نکته فنی: برای پیدا کردن ورودی فرمان، ترمینال های اینورتر را به صورت تصادفی به یکدیگر اتصال ندهید. بعضی ترمینال ها مربوط به ورودی آنالوگ، خروجی کنترلی یا مدار های حفاظتی هستند و اتصال اشتباه می تواند به بخش کنترل دستگاه آسیب وارد کند.
- فعال بودن فرمان توقف یا ورودی حفاظتی
گاهی این دستگاه فرمان راه اندازی را دریافت می کند، اما یک فرمان دیگر مانع حرکت موتور می شود. برای مثال ممکن است یکی از ورودی های دستگاه برای توقف اضطراری، توقف آزاد موتور یا حفاظت خارجی تعریف شده باشد. اگر وضعیت این ورودی مطابق تنظیمات دستگاه نباشد، اینورتر اجازه راه اندازی نمی دهد. این مشکل بعد از تعمیر تابلو، تغییر سیم بندی یا بازگرداندن پارامتر های اینورتر به تنظیمات اولیه بیشتر مشاهده می شود. برای عیب یابی، وضعیت تمام ورودی های دیجیتال را بررسی کنید و فقط روی ورودی راه اندازی تمرکز نکنید. ممکن است فرمان شروع کاملاً صحیح باشد اما یک ورودی دیگر اجازه اجرای آن را ندهد.
- اینورتر فرمان گرفته اما فرکانس روی صفر است
گاهی علامت RUN روی نمایشگر ظاهر می شود ولی موتور حرکت نمی کند و فرکانس خروجی همچنان صفر است. در این شرایط، اینورتر فرمان راه اندازی را گرفته اما فرکانس مرجع دریافت نکرده است.
فرکانس یا سرعت مورد نظر می تواند از منابع مختلفی تعیین شود:
- پنل inverter
- پتانسیومتر
- ورودی صفر تا 10 ولت
- ورودی 4 تا 20 میلی آمپر
- PLC
- سیستم کنترل مرکزی
- سرعت های از پیش تنظیم شده
برای مثال، اگر این دستگاه برای دریافت فرکانس از ورودی صفر تا 10 ولت تنظیم شده باشد ولی هیچ ولتاژی به ورودی نرسد، دستگاه ممکن است فرمان راه اندازی داشته باشد اما خروجی آن صفر هرتز باقی بماند. پس در عیب یابی این حالت، دو موضوع را جداگانه بررسی کنید: آیا فرمان راه اندازی دریافت شده است؟ آیا مقدار فرکانس هم به inverter رسیده است؟ این تفکیک ساده، زمان عیب یابی را تا حد زیادی کاهش می دهد.
- نرسیدن فرمان PLC به اینورتر
در خطوط تولید اتوماتیک، فرمان اینورتر اغلب توسط PLC صادر می شود. در این حالت اگر موتور روشن نشود، نباید مستقیماً سراغ این دستگاه رفت. ابتدا وضعیت خروجی PLC را بررسی کنید. اگر PLC فرمان را صادر کرده اما وضعیت ورودی دیجیتال اینورتر تغییر نمی کند، مسیر سیم بین PLC و inverter، رله واسط، ترمینال ها و تغذیه مدار فرمان باید کنترل شود. در بعضی تابلو ها فرمان از طریق شبکه ارتباطی ارسال می شود. در چنین شرایطی تنظیمات ارتباطی PLC و اینورتر باید با یکدیگر مطابقت داشته باشند. قطع شدن کابل ارتباطی، تغییر آدرس دستگاه یا به هم خوردن تنظیمات شبکه می تواند باعث شود اینورتر روشن باشد اما هیچ فرمانی از سیستم کنترل دریافت نکند. در این وضعیت تعویض موتور یا تغییر پارامتر های قدرت این دستگاه کمکی به حل مشکل نمی کند؛ مسیر ارسال فرمان باید پیدا شود.
- پاک نشدن خطای قبلی inverter به درستی
یکی دیگر از دلایل فرمان نگرفتن این دستگاه، باقی ماندن دستگاه در وضعیت خطا است. اضافه جریان، اضافه ولتاژ، افت ولتاژ، اضافه بار و خطای خارجی از جمله مواردی هستند که می توانند مانع راه اندازی مجدد شوند. ابتدا کد خطای نمایش داده شده را بررسی کنید. سپس علت ایجاد خطا را برطرف کرده و مطابق دستور العمل سازنده، دستگاه را از حالت خطا خارج کنید. بازنشانی مداوم خطا بدون پیدا کردن علت اصلی روش درستی نیست. برای مثال اگر این دستگاه به خاطر اضافه جریان متوقف شده باشد، باید عواملی مانند گیر مکانیکی بار، زمان شتاب بسیار کوتاه، انتخاب نامناسب اینورتر یا مشکل موتور بررسی شوند. اگر خطا بلافاصله پس از پاک کردن دوباره ظاهر شود، ادامه راه اندازی می تواند به این دستگاه یا موتور آسیب وارد کند.
- تغییر کردن تنظیمات inverter
اگر دستگاه قبلاً به درستی کار می کرده اما بعد از تعمیرات، تغییر پارامتر یا بازگشت به تنظیمات کارخانه دیگر فرمان نمی گیرد، تنظیمات این محصول باید دوباره بررسی شود.
پارامتر های زیر اهمیت بیشتری دارند:
- محل دریافت فرمان راه اندازی
- محل دریافت فرکانس
- عملکرد ورودی های دیجیتال
- نوع کنترل موتور
- حداقل فرکانس
- حداکثر فرکانس
- تنظیمات مربوط به ارتباط با PLC
بعد از بازگشت به تنظیمات کارخانه، بیشتر پارامتر ها به مقادیر اولیه سازنده بر می گردند. در نتیجه ممکن است سیم بندی تابلو هیچ تغییری نکرده باشد اما وظیفه ترمینال های این دستگاه عوض شده باشد. به همین خاطر قبل از بازگرداندن تنظیمات کارخانه، بهتر است از پارامتر های مهم دستگاه یادداشت یا نسخه پشتیبان تهیه شود.
ترتیب صحیح عیب یابی اینورتر فرمان نگیر
وقتی این دستگاه روشن است اما فرمان استارت را اجرا نمی کند، تعویض قطعه یا تغییر تصادفی پارامتر ها معمولاً فقط زمان عیب یابی این نوع از اتوماسیون صنعتی را بیشتر می کند. برای پیدا کردن علت فرمان نگرفتن اینورتر باید بررسی ها مرحله به مرحله انجام شوند؛ اگر inverter فرمان نمی گیرد، تغییر هم زمان چند پارامتر فقط عیب یابی را سخت تر می کند. بهتر است بررسی را به ترتیب زیر انجام دهید:
- برق ورودی و روشن بودن نمایشگر را کنترل کنید.
- وجود خطا یا هشدار روی دستگاه را بررسی کنید.
- مشخص کنید فرمان باید از پنل، ترمینال یا PLC صادر شود.
- پارامتر مربوط به منبع فرمان را کنترل کنید.
- وضعیت ورودی دیجیتال مربوط به راه اندازی را بررسی کنید.
- ورودی های توقف و حفاظتی را کنترل کنید.
- سیم بندی ترمینال مشترک، 24 ولت و ورودی ها را با نقشه دستگاه تطبیق دهید.
- بررسی کنید آیا inverter فرمان راه اندازی را تشخیص می دهد.
- در صورت دریافت فرمان، مقدار فرکانس مرجع را کنترل کنید.
- اگر فرمان از PLC صادر می شود، خروجی PLC و مسیر ارتباط را بررسی کنید.
با این ترتیب می توان مشخص کرد ایراد مربوط به مدار فرمان، سیم بندی، تنظیمات اینورتر، PLC یا خود دستگاه است.
چه زمانی احتمال خرابی خود اینورتر وجود دارد؟
اگر ورودی فرمان به دستگاه می رسد، وضعیت آن در بخش نمایش ورودی ها تغییر می کند، هیچ خطای فعالی وجود ندارد، ورودی حفاظتی هم مانع کار نیست و فرکانس مرجع به درستی تعیین شده اما inverter همچنان خروجی نمی دهد، احتمال خرابی داخلی دستگاه باید بررسی شود.
خرابی برد کنترل، مدار ورودی ها، منبع تغذیه داخلی یا بخش قدرت از جمله احتمالات هستند. البته تشخیص این موارد باید بعد از بررسی کامل تنظیمات و مدار فرمان انجام شود. باز کردن این دستگاه برای بررسی برد های داخلی باید توسط تعمیرکار متخصص انجام شود. حتی پس از قطع برق ورودی، خازن های بخش قدرت می توانند برای مدتی ولتاژ خطرناک در خود نگه دارند. به عنوان مثال، اگر پس از بررسی مدار فرمان، ورودی ها و تنظیم پارامتر ها همچنان فرمان اجرا نشود، در اینورتر ال اس احتمال خرابی برد کنترل یا مدار های داخلی دستگاه باید بررسی شود.
هنگام فرمان نگرفتن inverter چه قطعاتی را بی دلیل تعویض نکنیم؟
یکی از اشتباهات پر هزینه در تعمیرات صنعتی، تعویض قطعات قبل از تکمیل عیب یابی است. وقتی موتور راه نمی افتد، بعضی تکنسین ها ابتدا موتور، کنتاکتور، PLC یا حتی خود inverter را مشکوک می دانند. اگر نمایشگر اینورتر روشن است و خطای مشخصی وجود ندارد، ابتدا مسیر فرمان بررسی شود. یک شستی خراب، قطع شدن سیم، تغییر عملکرد یک ورودی دیجیتال یا اشتباه بودن منبع دریافت فرمان می تواند کل سیستم را متوقف کند. تعویض این دستگاه بدون بررسی این موارد ممکن است هیچ تغییری ایجاد نکند؛ چون اینورتر جدید هم همان فرمان اشتباه یا ناقص را دریافت خواهد کرد. در تجهیزاتی مثل اینورتر پنتاکس هم قبل از تعویض برد، کنتاکتور یا خود درایو باید ورودی های دیجیتال، ترمینال های فرمان، ولتاژ کنترل و پارامتر های مربوط به Start / Stop بررسی شوند. گاهی تنها یک سیم شل، شستی معیوب یا تغییر ناخواسته تنظیمات باعث فرمان نگرفتن اینورتر می شود. بررسی مرحله ای این موارد کمک می کند خرابی واقعی از خطای سیم کشی یا تنظیمات جدا شود. اگر بدون عیب یابی دقیق قطعهای تعویض شود، علاوه بر افزایش هزینه تعمیرات، احتمال باقی ماندن ایراد اصلی هم وجود دارد. در نتیجه، اول باید مدار فرمان تأیید شود و بعد سراغ تعویض قطعات بروید.
برای رفع مشکل فرمان نگرفتن اینورتر از کجا شروع کنیم؟
زمانی که این دستگاه روشن است ولی فرمان نمی گیرد، ابتدا مشخص کنید دستگاه قرار است فرمان را از کجا دریافت کند. سپس وضعیت ورودی مربوط به راه اندازی، مدار توقف، سیم بندی ترمینال ها و مقدار فرکانس مرجع را بررسی کنید. اگر این موارد صحیح بودند، سراغ ارتباط PLC و در مرحله بعد بررسی تخصصی خود inverter بروید.
این روش از تغییر بی هدف پارامتر ها جلوگیری می کند و معمولاً سریع تر شما را به علت اصلی مشکل می رساند. اگر برای عیب یابی، تنظیم یا انتخاب اینورتر صنعتی نیاز به بررسی تخصصی دارید، کارشناسان ما در دلکو صنعت می توانند براساس برند و مدل اینورتر، مشخصات الکتروموتور، نوع بار و نحوه فرمان دهی تابلو، راهنمایی فنی دقیق تری ارائه دهند. هنگام دریافت مشاوره بهتر است کد کامل اینورتر، توان و جریان موتور، تصویر نمایشگر و نقشه یا تصویر ترمینال های فرمان را در اختیار کارشناس قرار دهید.
مقالات مرتبط
